Γιατί ακρίβυναν τα κουφώματα αλουμινίου: η τιμή του αλουμινίου εκτοξεύτηκε 110% από το 2016

Τα κουφώματα αλουμινίου κοστίζουν σήμερα πολύ περισσότερο από ό,τι πριν από λίγα χρόνια και αυτό είναι γνωστό σε όλους όσους έχουν πάρει πρόσφατα προσφορά κουφωμάτων και τιμές. Μέσα σε επτά χρόνια, οι Έλληνες παραγωγοί προφίλ ανακοίνωσαν γύρω στις 19 διαφορετικές αυξήσεις τιμών πράγμα πρωτόγνωρο. 

Δικαιολογούνται όμως όλες αυτές οι αυξήσεις και η άνοδος στις τιμές κουφωμάτων αλουμινίου ; Πως δικαιολογείται αυτή η άνοδος; 

Ας δούμε λοιπόν όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις τιμές των κουφωμάτων αλουμινίου, όπως την τιμή του πρωτόχυτου αλουμινίου, των τζαμιών, των μηχανισμών, της εργατοώρας και πώς αυτές διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Ότι ανεβαίνει δύσκολα κατεβαίνει 

Τρεις παράγοντες εκτίναξαν πραγματικά το κόστος των τιμών του αλουμινίου. Η διεθνής τιμή του αλουμινίου σχεδόν διπλασιάστηκε από το 2016. Η ενεργειακή κρίση του 2021 και 2022 εκτόξευσε το κόστος παραγωγής, γιατί το αλουμίνιο είναι από τα πιο ενεργοβόρα μέταλλα. Πάνω σε αυτά προστέθηκαν οι ελλείψεις σε πρώτες ύλες και εξαρτήματα λόγω τις πανδημίας.

Το κομμάτι που δημιουργεί ερωτήματα έρχεται το 2023 και 2024, όπου η τιμή του μετάλλου και της ενέργειας υποχώρησε δραματικά. Ωστόσο, οι τιμές των προφίλ δεν κατέβηκαν. Εκεί αρχίζει η συζήτηση για το πόσο δικαιολογημένες ήταν τελικά όλες οι αυξήσεις.

Τι πραγματικά έκανε η τιμή του αλουμινίου

Η πρώτη ύλη (το πρωτόχυτο αλουμίνιο) που χρησιμοποιούν οι μεγάλες εταιρείες (πχ Europa, Alumil κλπ.) για την κατασκευή βεργών για κουφώματα, πωλείται στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου (LME) και η τιμή του είναι δημόσια. Να πώς κινήθηκε ο ετήσιος μέσος όρος, σε δολάρια ανά τόνο:

Από το 2016 μέχρι σήμερα, η καθαρή τιμή του μετάλλου ανέβηκε περίπου 110%, δηλαδή σχεδόν διπλασιάστηκε. Στην κορύφωση του έφτασε τον Μάρτιο του 2022, όταν με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και το κλείσιμο ευρωπαϊκών εργοστασίων, άγγιξε στιγμιαία τα 4.073 δολάρια. Οπότε ναι, η πρώτη ύλη ακρίβυνε, και μάλιστα πολύ.

Γιατί όμως το LME δεν εξηγεί όλη την αύξηση

Εδώ οι περισσότεροι κάνουν ένα λογικό λάθος. Βλέπουν ότι η τιμή του αλουμίνιου διπλασιάστηκε και υποθέτουν πως και το κούφωμα πρέπει να διπλασιάστηκε. Δεν κοστολογούνται όμως έτσι τα κουφώματα αλουμινίου.

Το γυμνό μέταλλο του χρηματιστηρίου είναι μόνο ένα κομμάτι του τελικού κόστους, συνήθως γύρω στο 40% με 60% της τιμής ενός προφίλ. Το υπόλοιπο πηγαίνει σε άλλα πράγματα όπως τη χύτευση της βέργας στο ειδικό κράμα 6063, τη διέλαση στην πρέσα, τη βαφή ή την ανοδίωση, τα εργατικά, τα μεταφορικά και το περιθώριο του παραγωγού.

Ο Ευρωπαίος αγοραστής δεν πληρώνει σκέτη την τιμή του Λονδίνου. Πληρώνει και ένα premium παράδοσης (το λεγόμενο duty-paid premium) που το 2016 ήταν γύρω στα 100-150 δολάρια ανά τόνο και τον Απρίλιο του 2022 έφτασε σε ρεκόρ 590-620 δολαρίων. Το premium ειδικά για τη βέργα εκτοξεύτηκε ακόμη περισσότερο, πάνω από 1.500 δολάρια ανά τόνο μέσα στο 2022. Άρα μέρος της απόστασης που βλέπεις ανάμεσα στο χρηματιστήριο και στην τιμή του προφίλ είναι υπαρκτό κόστος, και όχι κέρδος.

Πρακτικά: μια άνοδος 110% στο μέταλλο δικαιολογεί περίπου 45% με 60% αύξηση στη βέργα, και ακόμη λιγότερο στο τελικό κούφωμα. 

Η ενέργεια εκτόξευσε την τιμή το 2021-2022

Η ηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχεί περίπου στο 40% του κόστους πρωτόχυτης παραγωγής, με κατανάλωση γύρω στις 15 μεγαβατώρες ανά τόνο.

Όταν το ρεύμα και το αέριο εκτοξεύτηκαν, η ζημιά ήταν άμεση. Στην Ελλάδα η χονδρική τιμή ρεύματος κορυφώθηκε γύρω στα 436 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Αύγουστο του 2022, περίπου τετραπλάσια σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Στην Ευρώπη έκλεισε ή μπήκε σε αναστολή περίπου το μισό της πρωτόχυτης παραγωγής. Και μη ξεχνάμε ότι και τα επόμενα στάδια, δηλαδή η βαφή με τους ενεργοβόρους φούρνους τους, πλήρωσαν κι αυτά τον λογαριασμό.

Οπότε το κύμα αυξήσεων μέσα στο 2021 και 2022 ήταν πραγματικό σοκ κόστους

Το σημείο που δεν κολλάει και οι τιμές που δεν κατέβηκαν

Εδώ είναι το πιο ενδιαφέρον εύρημα, και προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ.

Ο δείκτης τιμών παραγωγού για την ίδια την πρώτη ύλη, το αλουμίνιο, ανέβηκε στο ζενίθ του το 2022 και μετά υποχώρησε περίπου 14% μέσα στο 2023 και 2024, ακολουθώντας το LME και την ενέργεια που αποκλιμακώθηκαν. Το φυσικό αέριο, για παράδειγμα, ξαναέπεσε κάτω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα ήδη από τον Φεβρουάριο του 2023.

Τα τελικά προϊόντα όμως, οι πόρτες και τα παράθυρα, δεν ακολούθησαν προς τα κάτω. Ο αντίστοιχος δείκτης έμεινε ψηλά, ουσιαστικά στάσιμος ή και ελαφρώς ανοδικός. Με απλά λόγια, όταν το κόστος ανέβαινε, οι τιμές ανέβαιναν γρήγορα. Όταν το κόστος κατέβηκε, οι τιμές έμειναν στη θέση τους. Αυτή η ασυμμετρία είναι το κομμάτι που δεν εξηγείται από το κόστος και μοιάζει περισσότερο με διεύρυνση περιθωρίου.

Έχουν δημιουργήσει ‘’λόμπι’’ οι Ελληνικές εταιρείες παραγωγής βεργών αλουμινίου;

Στην Ελλάδα έχουμε αρκετές εταιρείες παραγωγής προφίλ αλουμινίου για κουφώματα ( Europa, Alumil, Etem , Exalco, Elvial κλπ) με αξιοπρόσεχτες εξαγωγές, που σε μερικές περιπτώσεις καταλαμβάνουν πάνω από το 70% του ετήσιου τζίρου τους. Άλλωστε το αλουμίνιο είναι πλέον το 1ο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας και οι παραπάνω εταιρείες αποτελούν πρότυπο για τον επιχειρηματικό κλάδο της χώρας.

Παρόλα αυτά αξιοπρόσεκτο είναι ότι όταν τις 19 αυξήσεις στις τιμές τις ανακοινώνανε όλες οι εταιρείες ταυτόχρονα, όταν όμως οι τιμές τις πρώτης ύλης έπεσαν δραματικά, ανακοινώθηκε μόνο μία μικρή μείωση και πάλι συνδυαστικά χωρίς καμία παρέκκλισή από κάποια εταιρεία!

Ενδιαφέρον θα είχε να μαθαίναμε τους τιμοκαταλόγους πώλησης, των εν λόγο εταιρειών, στο εξωτερικό και την διακύμανση των τιμών όταν είχαμε τις μειώσεις. Δηλαδή όλοι μαζί ανεβάζανε, όλοι μαζί μια φορά κατέβασαν και κανένας δεν παρέκκλινε!

Δείτε χαρακτηριστικά των παραπάνω εταιρειών, εξαγωγές και μετοχική σύνθεση στο άρθρο μας Οι μεγάλες εταιρείες στα κουφώματα αλουμινίου .      

Τι είναι αυτό που διαμορφώνει την τιμή των κουφωμάτων;

Οι τιμές των κουφωμάτων αλουμινίου δεν εξαρτούνται όμως μόνο από τα προφίλ αλουμινίου. Οι σημαντικότεροί παράγοντες που διαμορφώνουν τις τιμές των κουφωμάτων εκτός από τα προφίλ αλουμινίου, είναι :

• Οι τιμές των τζαμιών – υαλοπινάκων
• Οι τιμές των μηχανισμών και των εξαρτημάτων
• Οι τιμές της εργατοώρας

Ας δούμε λοιπόν πώς διαμορφώθηκαν οι τιμές των παραπάνω υλικών για να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα. 

Τιμές των τζαμιών – υαλοπινάκων

Οι τιμές των τζαμιών – υαλοπινάκων (1η ύλη) τα τελευταία χρόνια είχαν μια αύξηση της τάξεως το 60%. Σε αυτή την περίπτωση δεν είχαμε τόσο έντονες διακυμάνσεις όσο το πρωτότυπο αλουμίνιο αλλά μια σταθερή άνοδο που εκτοξεύθηκε την περίοδο της πανδημίας. 

Τιμές μηχανισμών 

Οι τιμές των μηχανισμών για τα κουφώματα αλουμινίου την τελευταία δεκαετία είχαν μια παρόμοια διακύμανση με τις τιμές των τζαμιών με την απότομη αύξηση μετά την πανδημία. Οι αύξηση των τιμών των μηχανισμών για τα κουφώματα τα τελευταία χρόνια κυμάνθηκε στο 40% περίπου. 

Οι ‘’αδικημένες’’ τιμές της εργατοώρας

Οι τιμές της εργατοώρας (μισθοί εργαζομένων) βάση της Eurostat δεν είχαν την ίδια ‘’τύχη’’ με τις τιμές των προϊόντων. Συγκεκριμένα η αύξηση ανέρχεται στο 23% που ίσως είναι ελαφρώς μεγαλύτερος λόγω των αδήλωτων ημερομίσθιων. 

Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα διαβάστε το άρθρο μας τιμές κουφωμάτων αλουμινίου

Τι να ρωτήσεις πριν δεχτείς μια αυξημένη προσφορά

Αν σου ανακοινώσουν πως η τιμή αυξήθηκε ή σου φανεί ακριβή μια προσφορά, δεν χρειάζεται να την πάρεις ως δεδομένη. Λίγες στοχευμένες ερωτήσεις ξεχωρίζουν το πραγματικό κόστος από τη διεύρυνση περιθωρίου:

• Επικοινώνησε με τις διελάσεις. Εάν θέλεις να μάθεις αν η αύξηση είναι πραγματική και όχι μία τεχνική πώλησης, μπορείς να επικοινωνήσεις απευθείας με τις διελάσεις (πχ Europa, Alumil).
• Ρώτησε ποια σειρά προφίλ αφορά. Δύο προσφορές συγκρίνονται μόνο αν αφορούν ίδια σειρά, ίδιο τζάμι και ίδια εξαρτήματα.
• Δες αν η αύξηση αφορά το χρώμα ή τα έξτρα. Πολλές φορές το 30% της διαφοράς είναι το ανθρακί χρώμα ή το ηλεκτρικό ρολό, όχι το αλουμίνιο.
• Πάρε τουλάχιστον τρεις γραπτές προσφορές. Με ίδιες προδιαγραφές. Τότε μόνο φαίνεται ποιος τιμολογεί δίκαια.

Το συμπέρασμα

Οι αυξήσεις στα κουφώματα αλουμινίου πράγματι είναι μεγάλες, αλλά δεν είναι και εντελώς αυθαίρετες. Η πρώτη ύλη σχεδόν διπλασιάστηκε και η ενέργεια έδωσε ένα πραγματικό, βαρύ σοκ όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ωστόσο, το κομμάτι που δικαίως προβληματίζει είναι ότι, όταν το κόστος αποκλιμακώθηκε, οι τιμές δεν έκαναν την ίδια διαδρομή προς τα κάτω.

Για σένα ως αγοραστή, το πρακτικό συμπέρασμα είναι απλό: μη συγκρίνεις τιμές, σύγκρινε προδιαγραφές. Μια αναλυτική, γραπτή προσφορά σε προστατεύει πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε συζήτηση για το χρηματιστήριο του Λονδίνου.

Θέλεις μια διαφανή, αναλυτική προσφορά για τα κουφώματά σου; Ζήτησέ την εδώ.