Το PVC είναι ένα υλικό που έχουμε σχεδόν όλοι μέσα στα σπίτια μας σε σωλήνες, καλώδια ή δάπεδα. Τι είναι, όμως, το PVC, από τι παράγεται, πόσο ασφαλές είναι σαν υλικό και γιατί χρησιμοποιείται τόσο συχνά και στην κατασκευή κουφωμάτων; Το PVC ή πολυβινυλοχλωρίδιο είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα συνθετικά πλαστικά υλικά, με πολλές εφαρμογές στην καθημερινότητα και στις κατασκευές.
Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τι είναι το PVC, ποιες είναι οι βασικές του ιδιότητες, οι χρήσεις του, η διαφορά του από το uPVC καθώς και το τι θα πρέπει να γνωρίζει κανείς όταν το συγκεκριμένο υλικό χρησιμοποιείται σε παράθυρα, μπαλκονόπορτες και γενικότερα σε κουφώματα.
Τι είναι το PVC;
Το PVC ή πολυβινυλοχλωρίδιο είναι ένα συνθετικό θερμοπλαστικό πολυμερές. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μορφοποιηθεί με τη χρήση θερμότητας και να πάρει διάφορα σχήματα, ανάλογα με την εφαρμογή για την οποία προορίζεται.
Παράγεται κυρίως από χλώριο, που προέρχεται από κοινό αλάτι, και αιθυλένιο, που προέρχεται από πετρέλαιο .Το Pvc είναι μια σύνθεση αιθυλενίου (υπάρχει στο πετρέλαιο σε ποσοστό 43%), χλωρίου, σταθεροποιητών και πλαστικοποιητών. Η ποιότητα των πλαστικοποιητών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή PVC καθορίζει την τιμή, την αντοχή σε σχέση με τον χρόνο, αλλά κυρίως την ασφάλειά τους. Χρησιμοποιείται σε σωλήνες, καλώδια, δάπεδα, ιατρικές εφαρμογές, συσκευασίες και κουφώματα, επειδή είναι οικονομικό, ελαφρύ, ανθεκτικό στην υγρασία και έχει καλές μονωτικές ιδιότητες.
Εδώ θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η σύνθεση των PVC δεν είναι ίδια και μπορεί να διαφέρει ακόμα και σε όμοια προϊόντα (πχ κουφώματα). Δηλαδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικοί (ποσότητα και σύνθεση) σταθεροποιητές , πλαστικοποιητές, χλώριο η αιθυλένιο ανάλογα την χρήση. Ενδεικτικό είναι ότι εταιρεία που παράγει στην Γερμανία κουφώματα Pvc χρησιμοποιεί διαφορετική σύνθεση για τα πλαστικά κουφώματα που προορίζει για την βόρεια Ευρώπη από ότι στο νότο (πχ Ελλάδα) λόγω της αυξημένης ηλιοφάνειας.
Πού χρησιμοποιείται το PVC;
Το PVC χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές εφαρμογές, διότι μπορεί να παραχθεί σε διαφορετικές μορφές και να προσαρμοστεί σε διαφορετικές ανάγκες. Δεν είναι, δηλαδή, ένα υλικό που αφορά μόνο τα κουφώματα.
Οι πιο συνηθισμένες χρήσεις του PVC είναι σε:
- Σωλήνες ύδρευσης και αποχέτευσης, λόγω αντοχής στην υγρασία και στα χημικά
- Καλώδια ως μονωτικό περίβλημα
- Δάπεδα, λόγω κόστους, ευκολίας καθαρισμού και αντοχής
- Συσκευασίες, λόγω μορφοποίησης και χαμηλού βάρους
- Ιατρικές εφαρμογές που απαιτείται ευελιξία και συγκεκριμένες ιδιότητες
- Κουφώματα, λόγω θερμομόνωσης, ηχομόνωσης και χαμηλότερου κόστους
- Μεμβράνες και επενδύσεις
Το PVC, λοιπόν, υπάρχει σε πολλά σημεία μιας κατοικίας ή ενός επαγγελματικού χώρου. Μπορεί να βρίσκεται σε σωληνώσεις, σε ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, σε δάπεδα, σε επενδύσεις, σε συσκευασίες, αλλά και στα λεγόμενα πλαστικά ή συνθετικά κουφώματα.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε όλες τις χρήσεις με τον ίδιο τρόπο. Άλλες απαιτήσεις έχει ένας σωλήνας που βρίσκεται προστατευμένος μέσα σε μια εγκατάσταση και άλλες απαιτήσεις έχει ένα κούφωμα που εκτίθεται για δεκαετίες σε έντονη ηλιακή ακτινοβολία.
Ποιες είναι οι βασικές ιδιότητες του PVC;
Το PVC έγινε τόσο διαδεδομένο επειδή συνδυάζει ορισμένα πρακτικά χαρακτηριστικά. Είναι οικονομικό σε σχέση με αρκετά άλλα υλικά, έχει χαμηλό βάρος, παρουσιάζει καλή συμπεριφορά στην υγρασία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολλές μορφές. Επιπλέον, ως θερμοπλαστικό υλικό μπορεί να μορφοποιηθεί και να χρησιμοποιηθεί σε βιομηχανική παραγωγή μεγάλης κλίμακας.
Οι βασικές ιδιότητες του PVC:
- είναι ανθεκτικό στην υγρασία,
- έχει χαμηλό σχετικά κόστος,
- μπορεί να γίνει άκαμπτο ή εύκαμπτο,
- έχει καλές μονωτικές ιδιότητες,
- απαιτεί περιορισμένη συντήρηση σε πολλές εφαρμογές,
- μπορεί να παραχθεί σε διαφορετικά χρώματα και μορφές,
- επηρεάζεται από τη σύνθεση, τα πρόσθετα και την ποιότητα παραγωγής.
Στα κουφώματα, όπου η κατασκευή πρέπει να αντέξει στον χρόνο, στον ήλιο, στη χρήση και στις μηχανικές καταπονήσεις, η ποιότητα του προφίλ και των ενισχύσεων έχει πολύ μεγάλη σημασία.
Τι είναι το uPVC που χρησιμοποιείται στα κουφώματα;
Το uPVC είναι το άκαμπτο PVC. Η ονομασία προέρχεται από το unplasticized PVC, δηλαδή PVC χωρίς την ίδια χρήση πλαστικοποιητών που συναντάμε σε πιο εύκαμπτες εφαρμογές. Στα κουφώματα χρησιμοποιείται uPVC και όχι απλό PVC. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται για την παραγωγή προφίλ παραθύρων και μπαλκονοπορτών, τα οποία στη συνέχεια ενισχύονται εσωτερικά με μεταλλικά στοιχεία (συνήθως σίδερο) για να αποκτήσουν καλύτερη μηχανική συμπεριφορά και αντοχή.
Αυτός ο διαχωρισμός έχει σημασία. Άλλο είναι ένα εύκαμπτο προϊόν PVC και άλλο ένα προφίλ uPVC για κούφωμα. Τα κουφώματα από PVC πρέπει να έχουν συγκεκριμένες μηχανικές αντοχές, να διατηρούν τη γεωμετρία τους, να συνεργάζονται με μηχανισμούς, υαλοπίνακες, λάστιχα, ρολά ή παντζούρια και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της κατασκευής.
Επίσης όπως είπαμε και παραπάνω ότι η σύνθεση των PVC δεν είναι ίδια και μπορεί να διαφέρει ακόμα και σε όμοια προϊόντα (πχ κουφώματα). Δηλαδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικοί (ποσότητα και σύνθεση) σταθεροποιητές , πλαστικοποιητές, χλώριο η αιθυλένιο ανάλογα την χρήση. Ενδεικτικό είναι ότι εταιρεία που παράγει στην Γερμανία προφίλ για κουφώματα Pvc και χρησιμοποιεί διαφορετική σύνθεση για τα πλαστικά κουφώματα που προορίζει για την βόρεια Ευρώπη από ότι στο νότο (πχ Ελλάδα) λόγω της αυξημένης ηλιοφάνειας. Άρα τα uPvc διαφέρουν.
PVC και ελληνικές κλιματολογικές συνθήκες
Ένα σημείο που πρέπει να εξετάζεται ιδιαίτερα στα κουφώματα PVC είναι οι κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδας. Η έντονη ηλιοφάνεια, η υπεριώδης ακτινοβολία, οι υψηλές θερμοκρασίες τους θερινούς μήνες και οι παραθαλάσσιες περιοχές δημιουργούν διαφορετικές απαιτήσεις σε σχέση με χώρες της βόρειας Ευρώπης, από τις οποίες προέρχονται αρκετά συστήματα PVC.
Για τον λόγο αυτό, πριν την επιλογή κουφωμάτων PVC, καλό είναι να εξετάζεται αν το συγκεκριμένο προφίλ είναι κατάλληλο για την περιοχή, τον προσανατολισμό του ανοίγματος, τις διαστάσεις του κουφώματος και την έκθεσή του στον ήλιο. Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστούν προβλήματα σε βάθος χρόνου, όπως αποχρωματισμοί, κιτρινίσματα (κουφώματα Coplam), παραμορφώσεις ή δυσκολίες στη σωστή λειτουργία του κουφώματος.
Πλεονεκτήματα PVC στα κουφώματα
Τα κουφώματα PVC έγιναν γνωστά κυρίως επειδή προσφέρουν καλή σχέση τιμής και θερμομονωτικής απόδοσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά σε απλά ανοιγόμενα κουφώματα μικρών ή μεσαίων διαστάσεων, μπορούν να προσφέρουν ικανοποιητική θερμομόνωση και ηχομόνωση.
Τα βασικά πλεονεκτήματα των κουφωμάτων PVC είναι:
- Χαμηλότερο κόστος αγοράς
Συνήθως τα κουφώματα PVC είναι οικονομικότερα από τα θερμοδιακοπτόμενα κουφώματα αλουμινίου, κυρίως λόγω της χαμηλότερης τιμής της πρώτης ύλης και της βιομηχανικής παραγωγής των προφίλ. - Καλή θερμομόνωση
Το PVC ως υλικό έχει χαμηλή θερμική αγωγιμότητα σε σχέση με τα μέταλλα, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται σε εφαρμογές όπου ζητείται θερμομονωτική συμπεριφορά. Στα κουφώματα, βέβαια, η τελική απόδοση δεν εξαρτάται μόνο από το υλικό του πλαισίου, αλλά και από το τζάμι, τα λάστιχα, τη σωστή κατασκευή και την τοποθέτηση. - Καλή ηχομόνωση
Σε συνδυασμό με κατάλληλους υαλοπίνακες, τα κουφώματα PVC μπορούν να προσφέρουν καλή ηχομείωση, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα κατοικίες σε δρόμους με κυκλοφορία ή σε περιοχές με θόρυβο. - Περιορισμένη συντήρηση
Τα κουφώματα PVC δεν χρειάζονται βαφή όπως τα ξύλινα κουφώματα. Ο καθαρισμός τους γίνεται συνήθως με απλά καθαριστικά και νερό, χωρίς ιδιαίτερες διαδικασίες συντήρησης. - Αντοχή στην υγρασία
Το PVC δεν σκουριάζει και δεν επηρεάζεται από την υγρασία με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να επηρεαστούν άλλα υλικά. Αυτό το χαρακτηριστικό του είναι ένας από τους λόγους που χρησιμοποιείται και σε σωλήνες ή άλλες εφαρμογές με νερό.
Μειονεκτήματα PVC στα κουφώματα
Παρότι το PVC έχει αρκετά πλεονεκτήματα, όταν μιλάμε για κουφώματα υπάρχουν και σημαντικά σημεία που πρέπει να εξετάζονται πριν από την αγορά.
- Η ποιότητα του προφίλ παίζει καθοριστικό ρόλο
Δεν είναι όλα τα κουφώματα PVC ίδια. Η σύνθεση του υλικού, τα πρόσθετα, οι σταθεροποιητές, το πάχος του προφίλ και η μεταλλική ενίσχυση επηρεάζουν σημαντικά την αντοχή στον χρόνο. - Περιορισμοί σε μεγάλες διαστάσεις
Σε πολύ μεγάλες μπαλκονόπορτες, ειδικές κατασκευές ή ανοίγματα που δέχονται μεγάλες μηχανικές καταπονήσεις, το PVC έχει περισσότερους περιορισμούς σε σχέση με το αλουμίνιο. Το αλουμίνιο, λόγω των μηχανικών ιδιοτήτων του, επιτρέπει πιο εύκολα μεγάλες και ειδικές κατασκευές. - Θέματα με τύπους κουφωμάτων
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά σε χωνευτά συρόμενα κουφώματα ή σε κατασκευές που απαιτούν συγκεκριμένες ελληνικές λύσεις, τα κουφώματα PVC δεν είναι πάντα η ιδανική επιλογή. Καλό είναι να ζητάτε τεχνικά εγχειρίδια και προδιαγραφές πριν αποφασίσετε. Γι αυτό το λόγο προτείνονται συρόμενα κουφώματα αλουμινίου. - Ευαισθησία σε θερμικές καταπονήσεις
Τα κουφώματα PVC δεν πρέπει να βρίσκονται πολύ κοντά σε έντονες πηγές θερμότητας, όπως θερμαντικά σώματα, τζάκια ή άλλες εγκαταστάσεις που αναπτύσσουν υψηλές θερμοκρασίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν παραμορφώσεις σε τμήματα του κουφώματος. - Δυσκολία επισκευής
Τα προφίλ PVC θερμοκολλώνται στις γωνίες. Αυτό προσφέρει καλή στεγανότητα στις ενώσεις, αλλά σε περίπτωση σοβαρού χτυπήματος ή φθοράς η επισκευή δεν είναι πάντα εύκολη ή πρακτικά συμφέρουσα. - Μικρότερη διάρκεια ζωής
Το Pvc έχει μικρότερη διάρκεια ζωής σε σχέση με ανταγωνιστικά προϊόντα. - Αντοχή σε καύση
Το Pvc έχει μικρή αντοχή στην φωτιά και παράγει επικίνδυνες ουσίες (διοξίνες) κατά την καύση του. - Δυσκολία στην κατασκευή εξωφύλλων
Το pvc λόγω των μηχανικών ιδιοτήτων του έχει περιορισμούς στην κατασκευή εξωφύλλων ( ρολά ή παντζούρια). - Περιορσιμούς στις χρωματικές επιλογές
Το Pvc έχει περιορισμούς στις χρωματικές επιλογές αφού ο χρωματισμός τους γίνεται με φιλμ.
Είναι ασφαλές το PVC;
Η ασφάλεια του PVC είναι ένα θέμα που χρειάζεται προσεκτική διατύπωση. Δεν πρέπει να συγχέουμε το τελικό προϊόν PVC με το βινυλοχλωρίδιο, δηλαδή το μονομερές που χρησιμοποιείται στην παραγωγή του PVC.
Το National Cancer Institute αναφέρει ότι το βινυλοχλωρίδιο χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή PVC και είναι ουσία που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, ενώ σημειώνει ότι το ίδιο το PVC ως τελικό υλικό δεν είναι γνωστό ή ύποπτο καρκινογόνο.
Επίσης τόσο Scients direct στο άρθρο του Πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC), τα πρόσθετά του, τα μικροπλαστικά και η ανθρώπινη υγεία, όσο και η εφημερίδα Guardian έχουν αναφορές για την επικινδυνότητα του Pvc.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα θέματα γύρω από το PVC είναι αδιάφορα. Η τελική ασφάλεια ενός προϊόντος εξαρτάται από τη σύνθεση, τα πρόσθετα, τη χρήση, τις συνθήκες έκθεσης και τη διαχείριση του υλικού όταν καίγεται ή όταν απορρίπτεται η όταν το αναπνέουμε σε μορφή σκόνης!
Θα πρέπει, λοιπόν, να ξεχωρίζουμε τρία πράγματα:
- το PVC ως τελικό υλικό,
- τις ουσίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ή στα πρόσθετα,
- τη συμπεριφορά του υλικού σε ακραίες συνθήκες, όπως πυρκαγιά.
Σε περίπτωση καύσης πλαστικών προϊόντων, γενικά μπορεί να παραχθούν επικίνδυνες αναθυμιάσεις. Γι’ αυτό και σε εφαρμογές κατοικίας, ειδικά όταν μιλάμε για κουφώματα, εξώφυλλα, καλώδια και εσωτερικές επενδύσεις, καλό είναι να εξετάζουμε όχι μόνο την τιμή, αλλά και τη συνολική συμπεριφορά του υλικού.
Είναι οικολογικό το PVC;
Το PVC είναι ένα υλικό για το οποίο υπάρχει σημαντική αντιπαράθεση. Από τη μία πλευρά, η βιομηχανία τονίζει ότι το υλικό είναι ανθεκτικό, ανακυκλώσιμο και ότι ένα μεγάλο μέρος της σύνθεσής του βασίζεται σε χλώριο από αλάτι και όχι αποκλειστικά σε πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.
Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η Greenpeace έχουν ασκήσει έντονη κριτική στο PVC, χαρακτηρίζοντάς το ως ιδιαίτερα προβληματικό πλαστικό από περιβαλλοντική άποψη, κυρίως λόγω παραγωγής, πρόσθετων, καύσης και διαχείρισης αποβλήτων.
Συνεπώς, το σωστό ερώτημα δεν είναι το αν είναι οικολογικό το PVC, αλλά πώς παράγεται, πώς χρησιμοποιείται, πόσο διαρκεί, αν ανακυκλώνεται σωστά και τι συμβαίνει στο τέλος της ζωής του. Στα κουφώματα, για παράδειγμα, η μεγάλη διάρκεια ζωής είναι σημαντικός παράγοντας. Αν ένα υλικό χρειάζεται πιο γρήγορη αντικατάσταση ή δεν μπορεί εύκολα να επισκευαστεί, αυτό επηρεάζει και την πραγματική περιβαλλοντική του εικόνα.
Αλουμίνιο ή PVC για κουφώματα;
Τα κουφώματα PVC μπορεί να είναι μια οικονομική λύση με καλή θερμομόνωση, κυρίως σε απλές κατασκευές και σε ανοίγματα χωρίς μεγάλες απαιτήσεις. Από την άλλη, τα κουφώματα αλουμινίου υπερτερούν συνήθως σε μηχανική αντοχή, δυνατότητα μεγάλων διαστάσεων, ποικιλία σχεδίων, χρωματική σταθερότητα, επισκευασιμότητα και επιλογές σε ρολά, παντζούρια, σήτες και ειδικές κατασκευές.
Στην Ελλάδα, όπου έχουμε έντονη ηλιοφάνεια, υψηλές θερμοκρασίες, παραθαλάσσιες περιοχές και συχνά μεγάλες μπαλκονόπορτες, τα κουφώματα αλουμινίου παραμένουν η πιο ασφαλής και ολοκληρωμένη επιλογή.
Διαβάστε περισσότερα για την συμπεριφορά των δύο υλικών στην Ελλάδα στο άρθρο μας Αλουμίνιο ή PVC για τα κουφώματα μου; Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
Τι να προσέξετε πριν αγοράσετε κουφώματα Pvc
Πριν αγοράσετε κουφώματα PVC, καλό είναι να ζητήσετε συγκεκριμένες πληροφορίες και όχι μόνο μια γενική προσφορά. Η τιμή από μόνη της δεν αρκεί για να αξιολογήσουμε την ποιότητα.
Θα πρέπει να γνωρίζετε:
- ποια είναι η σύνθεση τους Pvc και αν απευθύνεται για χρήση σε χώρες με ηλιοφάνεια
- ποια είναι η χώρα προέλευσης του προφίλ,
- ποια είναι η σειρά του συστήματος,
- αν υπάρχει τεχνικό εγχειρίδιο,
- τι μεταλλικές ενισχύσεις χρησιμοποιούνται,
- αν η κατασκευή επιτρέπεται για τις διαστάσεις του ανοίγματος,
- τι εγγύηση δίνεται για λευκά και έγχρωμα προφίλ,
- αν προβλέπονται ρολά ή παντζούρια PVC ή αλουμινίου,
- τι ισχύει για ανταλλακτικά και μηχανισμούς στο μέλλον,
- αν το χρώμα είναι κατάλληλο για έντονη ηλιοφάνεια,
- αν η λύση ταιριάζει σε παραθαλάσσια περιοχή ή σε περιοχή με αυξημένες θερμοκρασίες.
Σε κάθε περίπτωση, η τεχνική αξιολόγηση πρέπει να προηγείται της επιλογής. Ένα μικρό παράθυρο μπάνιου δεν έχει τις ίδιες απαιτήσεις με μια μεγάλη νότια μπαλκονόπορτα που δέχεται ήλιο όλη την ημέρα. Αντίστοιχα, μια κατοικία σε παραθαλάσσια περιοχή έχει διαφορετικές ανάγκες από ένα διαμέρισμα στο κέντρο της πόλης.
Διαβάσετε περισσότερα στο άρθρο μας: Αλουμίνιο ή PVC για τα κουφώματα μου; Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
